START Gmina Rytwiany Urząd gminy Oferta współpracy Gospodarka Turystyka
LOKALIZACJA
CHAREKTERYSTYKA
RYS HISTORYCZNY
WŁADZE GMINY
ŚRODOWISKO
STREFA SPOŁECZNA

gmina rytwiany // rys historyczny

Rytwiany - mała wioska tuż obok Staszowa kojarzyć się może z dwoma zabytkami. Pierwszy to ruina zamku, z którego pozostał ułomek muru - drugi to kamedulska pustelnia położona w głębi lasu z dala od hałasów współczesnego świata. Gdyby nie kasata zakonu i zniszczenie eremów można byłoby stwierdzić, że czas się tu zatrzymał. Warto poświęcić trochę czasu na dotarcie do tego zabytku, który pozostawia niezapomniane wrażenia.

      Rytwiany jako osada były wzmiankowane już w XIVw jako dobra Kurowskich. W 1420r właścicielem zostaje Wojciech Jastrzębiec bp krakowski i kanclerz wielki koronny. On też buduje zamek. W końcu XVIw właścicielami Rytwian zostaje ród Tęczyńskich i od tego momentu zaczyna się historia eremu, który powstał z fundacji wojewody krakowskiego Jana Magnusa Tęczyńskiego jako druga po podkrakowskich Bielanach - polska pustelnia kamedulska.

       Fundacja dochodzi do skutku 27 sierpnia 1617 roku za zgodą kapituły generalnej na podstawie zapisów fundacyjnych Gabriela i Jan Tęczyńskich wojewodów lubelskiego i krakowskiego. Kamień węgielny wmurowano po siedmiu latach od fundacji tj. 1 maja 1624 r. Budowę rozpoczął o. Hiacynt prawdopodobnie na podstawie planów włoskich. Stan surowy budowli powstał w latach 1625-26 za przeora o. Sylwana Boselli. Zdobienia wnętrz to dzieło kolejnego przeora o.Venante da Subiaco, który jest autorem większości malatury kościoła z lat 1629-32. Konsekracja nastąpiła 24 czerwca 1637 roku, ale nie oznaczało to końca budowy. Kościół nie miał wówczas fasady, nie ukończono też wszystkich budynków poza niezbędnymi do rozpoczęcia funkcjonowania eremu. Budowa przedłużała się i dopiero po 1655 roku zakończono podstawowe prace dzięki fundacji kolejnych właścicieli Opalińskich.

       Kolejnymi właścicielami Rytwian, których działalność widać do dziś to ród Sieniawskich. Dzięki Elżbiecie Sieniawskiej nie tylko powstała np. krypta St. Łukasza Opalińskiego, ale też uratowano przez zawaleniem i odnowiono kościół. Niestety po zakończeniu restauracji w roku 1737 płonie klasztor, a w 1741 biblioteka nad zakrystia i prawdopodobnie wieża. Odbudowa trwała do ok. 1750 roku. Najtrudniejszy okres w dziejach klasztoru to moment kasaty zakonu w 1820 roku. Opuszczone zabudowania szybko niszczały, pomimo, że ostatni czterej zakonnicy byli tu do 1825 roku, kiedy to przeszli do eremu warszawskiego. Potoccy próbowali osadzić tu reformatów z Sandomierza, ale na skutek regulacji carskich musieli wyprowadzić się w 1864 roku.


Copyright © 2003 by Rytwiany.com.pl